Van reststroom tot hergebruik: de resultaten van het Living Lab Circulaire Houtcluster Grensland

Op 20 november vond bij WOOD.BE het slotevent plaats van het Living Lab Circulaire Houtcluster Grensland. Vier bedrijven uit het bedrijventerrein Grensland Menen-Wervik onderzochten gedurende drie jaar hoe houtstromen langer en hoogwaardiger kunnen worden ingezet. Het slotevent bracht de inzichten uit dit traject samen via presentaties, praktijkvoorbeelden en een circulaire demonstrator.

WOOD.BE-opener Bob Geldermans schetste hoe de organisatie bedrijven ondersteunt bij hun circulaire transitie. Alan Dergent lichtte vervolgens toe waarom preconsumer houtresten en materialen aan het einde van hun levensduur teveel en te snel richting energiestroom verdwijnen, en hoe het Living Lab concreet heeft bijgedragen aan oplossingen om die levensduur te verlengen.

Een circulaire keuken als tastbaar resultaat

De resultaten van het Living Lab werden voorgesteld via een circulaire open keuken, opgebouwd uit materialen en toepassingen die de deelnemende bedrijven ontwikkelden. De demonstrator maakt duidelijk hoe circulaire principes concreet kunnen vertaald worden naar producten en processen.

De keuken bevatte:

• biogebaseerde MDF-kasten en fronten met formaldehydevrije verlijming (ontwikkeld door Decospan en Group De Keyzer),
• een parketvloer uit hergebruikte overschotten (ontwikkeld door Woodstoxx),
• een designmeubel in innovatieve formaldehydevrije multiplex (ontwikkeld door Houtbuigerij G. Desmet),
• en energiezuinige keukentoestellen met eco-label.

Praktijkinzichten uit het panel: 
ecologische én financiële winst

In een panelgesprek onder moderatie van Imke De Windt deelden vier bedrijven hun ervaringen. De bijdragen van Mathilde Depoortere (Decospan), Koen De Keyzer (Group De Keyzer), Ward Desmet (Houtbuigerij G. Desmet) en Yves Lecluyse (Woodstoxx) toonden hoe circulaire experimenten in de praktijk uitwerken.

Enkele concrete resultaten:

• G. Desmet: Door een basisplaat te herontwerpen, kon 7% minder materiaal worden ingekocht. Een directe besparing in zowel grondstoffen als kosten.
• Woodstoxx: Korte terrasplanken bleken wél aantrekkelijk voor klanten wanneer ze dwars worden geplaatst. Hierdoor kunnen meer reststukken worden vermarkt en daalt de afvalstroom aanzienlijk.
• Decospan: Dankzij een nieuw recyclageproces van Unilin kan 69 ton MDF-reststromen hoogwaardig worden verwerkt, goed voor een potentiële CO₂-reductie tot 90 ton.
• Group De Keyzer: Door alle grondstofstromen systematisch in kaart te brengen, kon het bedrijf duurzaamheid integreren in zowel productie als sales.

Het panel bevestigde dat circulaire innovatie niet alleen ecologische meerwaarde oplevert, maar in meerdere gevallen ook operationele en financiële voordelen creëert.

Circulair ontwerp en nieuwe businessmodellen

Naast de bedrijfscases bracht interieurarchitect Susanne Bakkenist (Oboros) een praktijkverhaal over circulair ontwerp, met focus op hergebruik van bestaande materialen en elementen. Haar bijdrage toonde hoe ontwerpkeuzes een directe impact hebben op levensduurverlenging.

Lizzy Stuyfzand (Royal Ahrend) vertelde hoe meubels kunnen evolueren van product naar dienst. Ze deelde inzichten over 30 jaar ervaring met Furniture-as-a-Service en circulaire waardebehoudstrategieën. Op vraag van de spreker wordt haar presentatie niet gedeeld, maar de opname blijft beschikbaar.

Brochure en opnames beschikbaar

De brochure Van rest tot restart bundelt de zes belangrijkste lessen uit het volledige Living Lab, waaronder:

• hoogwaardig hergebruik van reststromen
• levensduurverlenging in ontwerp en productie
• biobased plaatmaterialen
• circulaire lijmen en afwerkingen
• de transitie van een maatkeukenproducent
• relevante wetgeving en routes voor resthout

De brochure is hier te downloaden. Wie alle presentaties en opnames wil herbekijken, kan zich aanmelden via deze link.