PPWR: wat betekenen de nieuwe Europese verpakkingsregels voor de hout- en meubelsector? 

Met de inwerkingtreding van de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR, Regulation (EU) 2025/40) beschikt de Europese Unie over een regelgevend kader gericht op het verminderen van verpakking en verpakkingsafval, het verbeteren van de recycleerbaarheid van verpakkingen en het stimuleren van een circulaire economie. De meeste verplichtingen zullen vanaf 12 augustus 2026 van toepassing worden, met een gefaseerde invoering van bepaalde specifieke vereisten in de daaropvolgende jaren.

Voor de hout- en meubelsector zijn vooral de bepalingen rond verpakkingsontwerp, recycleerbaarheid en producentenverantwoordelijkheid relevant. Een eerste belangrijke wijziging betreft de ontwerpeisen voor verpakkingen. Verpakkingen die op de Europese markt worden gebracht, zullen moeten voldoen aan criteria op vlak van recycleerbaarheid. Vanaf 2030 zullen verpakkingen immers recycleerbaar moeten zijn volgens geharmoniseerde Europese prestatieniveaus, die verder worden uitgewerkt in gedelegeerde handelingen. Daarnaast geldt dat verpakkingen zodanig moeten worden ontworpen dat hun gewicht en volume worden beperkt tot het minimum dat noodzakelijk is om hun functie te vervullen, rekening houdend met aspecten zoals bescherming, logistiek en productveiligheid. 

Houten transportverpakkingen 

Een bijzonder aandachtspunt betreft houten pallets en andere houten transportverpakkingen. Hout beschikt over een sterk circulair potentieel: pallets worden vaak gedurende vele jaren hergebruikt, hersteld en opnieuw ingezet in logistieke ketens voordat het materiaal uiteindelijk gerecycleerd of energetisch gevaloriseerd wordt. In de praktijk realiseren goed georganiseerde retoursystemen al een hoog aantal gebruikscycli. 

De wijze waarop de PPWR hergebruik stimuleert, kan echter in bepaalde gevallen minder goed aansluiten bij deze bestaande circulaire praktijk. De verordening legt immers sterk de nadruk op aantoonbare hergebruikssystemen en rapportering over het aantal rotaties. Voor open logistieke ketens, waarin pallets van eigenaar wisselen of buiten gesloten pools circuleren, kan het administratief moeilijker worden om dergelijke prestaties te documenteren, ondanks het feit dat de feitelijke milieu-impact van houten pallets vaak gunstig is. Het risico bestaat dat goede circulaire houten oplossingen minder zichtbaar worden in de rapportering dan alternatieven die eenvoudiger traceerbaar zijn, maar niet noodzakelijk een betere milieuprestatie leveren. 

Verantwoordelijkheden 

Ook de verdeling van verantwoordelijkheden binnen de keten verdient aandacht. De PPWR bouwt verder op het principe van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, waarbij de partij die een verpakking voor het eerst op de markt brengt, verantwoordelijk is voor de financiering van het beheer van het verpakkingsafval. In complexe waardeketens, zoals die van meubels en bouwproducten, is het echter niet altijd evident om uit te maken welke actor het best geplaatst is om die verantwoordelijkheid op te nemen. Houten pallets en transportverpakkingen worden bijvoorbeeld vaak geleverd door gespecialiseerde aanbieders, ingezet door producenten, gebruikt door distributeurs en teruggenomen door logistieke partners. Wanneer de wettelijke verantwoordelijkheid uitsluitend bij één schakel in de keten terechtkomt, stemt dit niet altijd overeen met de partij die in de praktijk de meeste invloed heeft op hergebruik, retourstromen of herstel. De verdere uitwerking van uitvoeringsmaatregelen en nationale systemen zal daarom bepalend zijn om ervoor te zorgen dat bestaande circulaire modellen, waaronder het intensieve hergebruik van houten pallets, voldoende worden erkend en dat verantwoordelijkheden op een werkbare en doeltreffende manier over de keten kunnen worden verdeeld.  

Tot slot 

Ongeacht de bovengenoemde overwegingen staat de startdatum vast op 12 augustus 2026. Een goede voorbereiding op de nieuwe regels is dus aangewezen, denk bijvoorbeeld aan: data & bewijsstukken met betrekking tot minimalisering (referentie EN13428), hergebruik (ref. EN13429) en recycleerbaarheid (ref. EN13430). Ook als de verantwoordelijkheid wordt overgedragen, bent u beter bekend met de ins & outs. Voor meer informatie kunt u onder meer terecht op de websites van Fedustria, FEFPEB en de Europese Commissie. Mocht u technische ondersteuning willen van een expert van WOOD.BE, check dan onze diensten of neem contact op via info@wood.be.